80 રૂપિયાની લોન લઈને મહિલાઓ એ શરૂ કરો હતો ધંધો આજે છે 1600 કરોડ રૂપિયાનું ટર્નઓવર.

7 ગુજરાતી મહિલાઓ અને ‘લોહાણા નિવાસ’ ની છત

1959માં ઉનાળાનો દિવસ છે. મુંબઈના ગિરગાંવ વિસ્તારમાં લોહાણા નિવાસ નામની એક બિલ્ડિંગ હતી. તેની અગાસી પર 7 ગુજરાતી મહિલાઓ બેઠક માટે ભેગા થઈ હતી. વાત એ હતી કે કેવી રીતે તેમના મફત સમયનો ઉપયોગ ઘરની આર્થિક સ્થિતિમાં સુધારો કરવામાં મદદ માટે કરી શકાય. બધી મહિલાઓએ નક્કી કર્યું કે તેઓ સાથે મળીને પાપડ બનાવશે અને તેને બજારમાં વેચે છે.

પાપડનો માલ 80 રૂપિયાની લોન લઇને લીધો હતો. તમામ મહિલાઓએ પ્રથમ દિવસે પાપડના 4 પેકેટ બનાવ્યા. પુરુષોત્તમ દામોદર દત્તાનીએ તેમને પાપડ વેચવામાં મદદ કરી. તેઓએ ગિરગાંવના આનંદજી પ્રેમજી સ્ટોર પર તમામ પેકેટ વેચ્યા હતા.

પ્રથમ દિવસે 1 કિલો પાપડ વેચતા 50 પૈસા કમાયા હતા. બીજા દિવસે 1 રૂપિયા. ધીરે ધીરે વધુ મહિલાઓ જોડાવા માંડી. આગામી 3-4 મહિનામાં 200થી વધુ મહિલાઓ ઉમેરવામાં આવી. ટૂંક સમયમાં વડાલામાં પણ એક શાખા ખોલવાની હતી. 1959માં 6 હજાર રૂપિયાનું વેચાણ થયું હતું, જે સમય મુજબ મોટી રકમ હતી.

ધંધો વધવા લાગ્યો, તો સહકારી મંડળીની રચના કરવામાં આવી

આ સાત મહિલાઓ પરોપકારી છગન બાપ્પા સાથે જોડાઈ હતી. તેઓએ કેટલીક આર્થિક સહાય આપી, જેનો ઉપયોગ મહિલાઓ પાપડની ગુણવત્તા સુધારવા માટે કરતી હતી, માર્કેટિંગ ટીમ, પબ્લિસિટી અથવા મજૂર વધારવા માટે નહીં. નફાને જોતા અને મહિલાઓએ જોડાવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી, તેના સ્થાપકોએ સહકારી મંડળીની નોંધણી કરવાનું નક્કી કર્યું. આમાં, શરૂઆતથી એક પણ માલિકની રચના કરવામાં આવી નથી, પરંતુ ફક્ત મહિલાઓનું જૂથ જ તેને ચલાવે છે. સાત મહિલાઓથી શરૂ થયેલા આ સાહસમાં આજે 45 હજારથી વધુ મહિલાઓ કાર્ય કરે છે.

દાયકાઓથી લિજ્જત પાપડનો સ્વાદ અને ગુણવત્તાનું રહસ્ય
લિજ્જત પાપડ દેશભરમાં આજે 60 કેન્દ્રો ધરાવે છે, પરંતુ દરેક જગ્યાએ પાપડનો સ્વાદ એકસરખો જ છે. આની પાછળ એક રહસ્ય છે. હકીકતમાં, પાપડ માટેની દાળ મ્યાનમારથી, હીંગ અફઘાનિસ્તાનથી અને કાળા મરી કેરળથી આવે છે. આ કાચા માલ તૈયાર કરવાની પદ્ધતિ પણ સમાન છે.

દાળ, મસાલા અને મીઠું વડે લોટ તૈયાર કરવામાં આવે છે. ગુણવત્તા સમાન રહે તે માટે સ્ટાફના સભ્યો પણ અચાનક મુલાકાત લેતા રહે છે. મુંબઈની એક પ્રયોગશાળામાં પણ પરીક્ષણો લેવામાં આવે છે.

મહિલા સશક્તિકરણનું એક અનોખું ઉદાહરણ

સંસ્થામાં ‘બહેનો’ તરીકે ઓળખાતી મહિલાઓ સવારે સાડા 4 વાગ્યાથી પોતાનું કાર્ય શરૂ કરે છે. લોટ એક જૂથ દ્વારા શાખામાં ભેળવવામાં આવે છે અને બીજા જૂથ દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવે છે અને પાપડ ઘરમાં જ બનાવવામાં આવે છે.

લિજ્જતનાં પ્રમુખ સ્વાતિ રવિન્દ્ર પારકર જ્યારે તેના પિતાનું અવસાન થયું ત્યારે તે ફક્ત 10 વર્ષનાં હતાં. પરિવાર આર્થિક મુશ્કેલીમાં હતો. તેની માતા પાપડ બનાવતી હતી અને સ્વાતિ દરરોજ સ્કૂલે જતાં પહેલાં રજાઓમાં તેને મદદ કરતી હતી. બાદમાં તે લિજ્જત સહકારીમાં જોડાઇ અને તેના પ્રમુખ બની.

આશુતોષ ગોવારીકર લિજ્જત પાપડ પર કરમ કુરામ નામની ફિલ્મ બનાવવા જઈ રહ્યા છે. સમાચાર અનુસાર, કિયારા અડવાણી તેમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે. આ ફિલ્મનું દિગ્દર્શન ગ્લેન બેરેટો અને અંકુશ મોહલા કરશે.

નોંધ – દરેક ફોટો પ્રતીકાત્મક છે (ફોટો સોર્સ : ગુગલ)

આ વેબસાઈટ પર આપેલી તમામ ન્યુઝ અને વાતો રિપોર્ટરે રિપોર્ટ કરેલા છે અથવા તો કોઈક સોર્સ ઉપરથી લેવામાં આવેલા છે. અમારો પ્રયત્ન તમને શ્રેષ્ઠ માહિતી સતત પહોંચાડવાનો છે અને રહેશે. આ ન્યુઝ તથા અન્ય વાતોની જવાબદારી જે-તે લેખક (રિપોર્ટર) તથા સોર્સની રહેશે રાઇટ ન્યુઝ વેબસાઈટ કે પેજની રહેશે નહીં.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *